الواحدي النيسابوري (مترجم: ذكاوتى قراگزلو)
11
أسباب نزول الآيات (اسباب النزول) (فارسى)
سرآغاز ربّ يسّر و لا تعسّر چنين گويد شيخ امام ابو الحسن على بن احمد واحدى نيشابورى ، كه رحمت خدا بر او باد ، حمد خداى را كه بزرگ و صاحب كرم است و بخشنده و شكننده گروهها و پديد آرندهء ابرها و فرستنده بادها ، خدايى كه قرآن را به مناسبت حوادث گوناگون نازل فرمود و بخش بخش و جدا جدا فرو فرستاد و حكمها و علمها در آن نهاد چنان كه فرمايد : وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى مُكْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِيلًا . شيخ ابو بكر احمد بن محمد اصفهانى با اسناد از حسن روايت مىكند كه دربارهء آيه بالا گفت : نزول قرآن از اول تا آخر هجده سال طول كشيد ، هشت سال در مكه و ده سال در مدينه . احمد با اسناد از شعبى روايت مىكند كه قرآن از آغاز تا انجام طى بيست سال ، يا حدود بيست سال ، نازل شده است . و قرآن عظيم ، ذكر حكيم است و رشتهاى پيوسته [ بين خدا و انسان ] و پيمانى استوار و سايهاى گسترده و راهى مداوم و بىانحراف كه ، با معجزات درخشان و آيات واضح و حجتهاى راستين و دلايل شيوا و زباندار ، استدلال بطلانگران و حيلتگستران را باطل و زايل سازد و عقيدت و شريعت را تأييد كند ، تا راه و روش دين روشن و چراغش فروزان و بركاتش همهگير شود . و حكمت قرآن بر خاتم پيامبران پرتو افكند ، كه با برهان قاطع امت را هدايت فرمود و گره اندهان بگشود ، گفتارش حكمت و رسالتش رحمت بود ، پرچم حق بيفراشت و نشانههاى راستى برپا داشت و آثار دروغ بزدود و باروى شرك ويران فرمود ، و پيوسته با دلايل روشن با مشركان در ستيز بود تا پايه دين را استوار و شبهت ملحدين بىاعتبار كرد . پيوسته درود و سلام بىپايان و دمادم خدا بر او و خاندان پاك و ياران ويژه و برگزيدهاش باد .